วัดท่าซุง

ประวัติวัดย้อนไปถึงสมัยอยุธยา ปี 2332 หลวงพ่อใหญ่ธุดงค์มาถึงและชาวบ้านนิมนต์ให้อยู่ ต่อมาหลวงพ่อเส็ง หรือหลวงพ่อขนมจีน บูรณะต่อ วัดได้รับการยกฐานะเป็นวัดอย่างเป็นทางการในปี 2471 และได้รับพระราชทานวิสุงคามสีมาเมื่อ 25 ตุลาคม 2482 ขนาด 40 × 80 เมตร ก่อนจะถูกทิ้งร้างไม่ได้บูรณะอยู่หลายสิบปี ทำเนียบเจ้าอาวาสตามข้อมูลสำนักงานพระพุทธศาสนาแห่งชาติ คือ หลวงพ่อจันท์ หลวงพ่อใหญ่ หลวงพ่อเส็ง หลวงพ่อเล่ง และพระอาจารย์อรุณ ก่อนถึงหลวงพ่อฤๅษีลิงดำเป็นลำดับที่ 6

ปี 2511 พระราชพรหมยาน หรือหลวงพ่อฤๅษีลิงดำ (วีระ ถาวโร) มาเป็นเจ้าอาวาส และขยายวัดจากราว 6 ไร่เป็นราว 289 ไร่ ท่านเกิดที่อำเภอบางปลาม้า จังหวัดสุพรรณบุรี แหล่งข้อมูลระบุวันเกิดไม่ตรงกัน คือ 8 กรกฎาคม 2459 หรือ 28 มิถุนายน 2460 แต่อายุ 76 ปีที่เผยแพร่ทั่วไปสอดคล้องกับปี 2459 อุปสมบทที่วัดบางนมโค อยุธยา (ปี 2479 หรือ 16 กรกฎาคม 2480 ตามชุดข้อมูล) โดยมีหลวงพ่อปาน โสนันโท เป็นพระกรรมวาจาจารย์ นามฤๅษีลิงดำมาจากหนังสือที่ท่านเขียนถึงหลวงพ่อปาน ท่านมรณภาพที่โรงพยาบาลศิริราชเมื่อ 30 ตุลาคม 2535 สิริอายุ 76 ปี

วัดท่าซุงผูกพันกับราชวงศ์ผ่านอุโบสถหลังใหม่ ซึ่งเริ่มสร้างเมื่อ 17 มีนาคม 2517 และเสร็จในปี 2519 เมื่อ 10 สิงหาคม 2518 พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวรัชกาลที่ 9 และสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ เสด็จฯ บรรจุพระบรมสารีริกธาตุ เททองหล่อรูปหลวงพ่อปาน และยกช่อฟ้า และเมื่อ 24 เมษายน 2520 เสด็จฯ ตัดลูกนิมิต ข้อมูลที่ว่าในหลวงทรงเปิดวิหารแก้วปี 2530 ไม่มีหลักฐานรองรับ

วิหารแก้วยาวราว 100 เมตร เป็นอาคาร 2 ชั้น หลังคา 3 ชั้น ผนังและเสาประดับด้วยกระจกและโมเสกสีขาว ห้อยโคมระย้าคริสตัล 119 ดวง ประดิษฐานพระพุทธชินราชจำลอง และโลงแก้วประดับมุกบนบุษบกทองซึ่งบรรจุสรีระสังขารของหลวงพ่อฤๅษีลิงดำ วิหารแก้วเปิด 09:00–11:30 หรือ 11:45 น. และ 14:00–16:00 น. ปิดช่วงเที่ยงเพราะเป็นเวลาที่พระปฏิบัติกรรมฐาน

ปราสาททองคำกาญจนาภิเษกเริ่มสร้างเดือนมีนาคม 2536 เพื่อเฉลิมฉลองกาญจนาภิเษกที่รัชกาลที่ 9 ครองราชย์ครบ 50 ปีในปี 2539 งานปิดทองเริ่มปี 2541 มี 3 ชั้น 37 ยอด คล้ายโลหะปราสาท ยอดกลางประดิษฐานพระพุทธรูปยืน ภายนอกแล้วเสร็จราวปี 2561 ปัจจุบันเปิดให้เข้าชม ห่างวิหารแก้วราว 700 เมตร ในวัดยังมีอุโบสถเก่าที่มีจิตรกรรมพื้นบ้าน อุโบสถใหม่ที่มีรูปหลวงพ่อปานและหลวงพ่อใหญ่ ศาลา 12 ไร่ วิหารสมเด็จองค์ปฐม พระยืนสูง 30 ศอก และแนวพระพุทธรูปหลายร้อยองค์ เดินทั่ววัดราว 3 กิโลเมตร ควรขับรถไปตามโซน

วันที่ 1 พฤศจิกายน 2535 ในหลวงและพระราชินีพระราชทานน้ำหลวงสรงศพและพวงมาลาแก่หลวงพ่อฤๅษีลิงดำ หลังจากนั้น พระราชภาวนาโกศล (หลวงพ่ออนันต์ พุทธญาโณ) เป็นเจ้าอาวาสลำดับที่ 7 ตั้งแต่ปี 2536 จนมรณภาพเมื่อ 11 กุมภาพันธ์ 2561 และได้รับพระราชทานเพลิงศพเมื่อ 10 กุมภาพันธ์ 2562 เจ้าอาวาสลำดับที่ 8 คือพระปลัดสมนึก สุธมฺมถิรสทฺโธ ตั้งแต่ปี 2561 วัดเปิดราว 09:00–16:00 น. ไม่เสียค่าเข้า แต่งกายสุภาพปิดไหล่และเข่า และอาจไม่มีผ้าถุงให้ยืม วันหยุดคนมาก เช่นวันที่ 1 มกราคม 2560 มีคนมาราว 20,000 คน หน้าวัดเป็นเขตอภัยทานที่มีปลาสวายจำนวนมาก และแม่น้ำช่วงนี้มีกระชังปลาแรดลุ่มน้ำสะแกกรังซึ่งได้ขึ้นทะเบียนสิ่งบ่งชี้ทางภูมิศาสตร์เมื่อ 23 สิงหาคม 2555