วัดธรรมามูลวรวิหาร

หลวงพ่อธรรมจักรเป็นพระคู่เมืองชัยนาท พระพุทธรูปยืนปางห้ามญาติบนฐานบัวห้ากลีบ สูงราว 8 ศอก (ราว 4 เมตร) เดิมเป็นสำริดแต่ปัจจุบันถูกปูนพอก ฝ่าพระหัตถ์ขวามีธรรมจักร ซึ่งเชื่อมโยงกับมหาปุริสลักษณะ ศิลปะผสมเชียงแสนตอนปลาย สุโขทัยตอนต้น และอยุธยา ประดิษฐานในวิหารบนเชิงเขา

ตำนานเล่าว่าหลวงพ่อธรรมจักรลอยมาตามแม่น้ำเจ้าพระยาและวนอยู่หน้าวัด ชาวบ้านใช้เชือกและสายสิญจน์ลากขึ้นฝั่งไม่ได้ วันรุ่งขึ้นองค์พระย้ายไปอยู่ในวิหารบนเชิงเขาจนขวางประตู ชาวบ้านจึงต่อวิหารเพิ่มอีกห้องเป็นสามห้อง ต่อมาองค์พระหายไปและกลับไปอยู่ในแม่น้ำ ชาวบ้านจึงล่ามโซ่ไว้ ชาวเหนือที่ล่องแพตามหามาฝันว่าพระประสงค์จะอยู่ที่นี่ จึงขอเพียงธรรมจักรในฝ่าพระหัตถ์กลับไป หลังจากนั้นองค์พระก็อยู่ที่วัด ชาวบ้านปลดโซ่และทำธรรมจักรใหม่ใส่แทน

ในอุโบสถหลังเล็กประดิษฐานพระพุทธรูปสำริดปางมารวิชัยแบบอู่ทอง ที่รัชกาลที่ 5 โปรดให้นำมาประดิษฐาน สำนักงานพระพุทธศาสนาจังหวัดยืนยันว่ารัชกาลที่ 4 รัชกาลที่ 5 และรัชกาลที่ 9 กับสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์เคยเสด็จ แต่ไม่ระบุปี รัชกาลที่ 5 อาจแวะระหว่างเสด็จขึ้นเหนือเดือนตุลาคม 2444 แต่ยังไม่มีหลักฐานยืนยัน รอบอุโบสถมีใบเสมาหินทรายแดงแบบอยุธยา น้ำในแม่น้ำเจ้าพระยาหน้าวัดใช้ในพระราชพิธีถือน้ำพระพิพัฒน์สัตยา ปี 2461 มีการสร้างเหรียญหลวงพ่อธรรมจักรซึ่งเชื่อมโยงกับยุคหลวงปู่ศุข วัดปากคลองมะขามเฒ่า และวันที่ 10 พฤศจิกายน 2550 วัดได้รับกฐินพระราชทาน

บันไดราว 565 ขั้นพาขึ้นยอดเขาธรรมามูล มีศาลาพักเป็นระยะ บนยอดมีศาลหลวงพ่อนาคที่เชื่อกันว่าช่วยเรื่องการเรียนและการงาน วิวแม่น้ำเจ้าพระยาสวยที่สุดระหว่างทางขึ้นและจากลานวัด เพราะต้นไม้บังวิวบนยอด ช่วงบ่ายแก่ถึงพระอาทิตย์ตกสวยที่สุด วัดจัดงานนมัสการปิดทองหลวงพ่อธรรมจักรปีละสองครั้ง ครั้งละ 5 วัน 5 คืน ปี 2569 รอบเดือน 6 ราว 20–24 เมษายน ผ่านไปแล้ว ส่วนรอบเดือน 11 ราว 30 ตุลาคม–3 พฤศจิกายน 2569 (คำนวณจากปฏิทินจันทรคติ ควรยืนยันกับวัด) วัดจัดตักบาตรเทโวในวันแรม 11 ค่ำ เดือน 11 ตามธรรมเนียมท้องถิ่น ซึ่งปี 2569 ตรงกับราว 6 พฤศจิกายน

วัดเปิดราว 07:30/08:00–18:00 น. ไม่เสียค่าเข้า แต่งกายสุภาพปิดไหล่และเข่า ถอดรองเท้าในอาคาร มีถนนขึ้นเชิงเขาและที่จอดรถในวัด บันได 565 ขั้นเหนื่อยในวันร้อน ควรพกน้ำ หน้าฝนลื่น อาจพบยุง ลิง หรือสุนัข พื้นที่ริมแม่น้ำเคยน้ำท่วมในปีน้ำมาก ห่างสวนนกชัยนาทและเขาพลองราว 10–12 กิโลเมตร