น้ำตกแก่งโสภา

ชื่อแก่งโสภามาจากคำว่าแก่ง ซึ่งหมายถึงลำน้ำที่ไหลผ่านโขดหิน กับคำว่าโสภาที่แปลว่างดงาม บางแหล่งเล่าว่าชื่อเดิมคือแก่งจันได เพราะชั้นหินลดหลั่นคล้ายขั้นบันได แต่ยังไม่พบหลักฐานยืนยัน

น้ำตกไหลจากลำน้ำเข็ก ซึ่งเป็นต้นน้ำของแม่น้ำวังทอง ลงมาเป็นชั้นหินใหญ่สามชั้นคล้ายบันได ความสูงที่แหล่งข้อมูลให้ไว้ต่างกัน ราว 40 เมตรหรือราว 70 เมตร ยังไม่พบตัวเลขทางการ ใต้ชั้นหลักลำน้ำยังไหลผ่านแก่งอีกหลายช่วง ส่วนบนเป็นลานหินกว้างที่เดินข้ามได้ช่วงหน้าแล้ง หินมีมอสเกาะเพราะเป็นป่าดิบชื้น

อุทยานแห่งชาติทุ่งแสลงหลวงประกาศเมื่อปี 2506 เป็นอุทยานแห่งชาติลำดับที่ 3 ของประเทศ ปี 2515 มีการกันพื้นที่ราว 20 ตารางกิโลเมตรให้กองทัพ และวันที่ 27 พฤษภาคม 2518 มีการประกาศแนวเขตใหม่ราว 789,000 ไร่ ปัจจุบันพื้นที่ราว 1,262 ตารางกิโลเมตร ครอบคลุมพิษณุโลกและเพชรบูรณ์ ช่วงทศวรรษ 2510–2520 ผืนป่านี้เคยเป็นฐานของพรรคคอมมิวนิสต์แห่งประเทศไทย ใกล้กับพื้นที่การสู้รบที่เขาค้อและภูหินร่องกล้า

เดือนพฤษภาคม 2560 หลังฝนตกหนัก อุทยานประกาศห้ามเล่นน้ำและส่งเจ้าหน้าที่เฝ้าริมลำน้ำ หัวหน้าอุทยานเตือนว่าหน้าฝนน้ำแรงจนอาจจมน้ำได้ ปี 2564 อุทยานปิดฟื้นฟูช่วง 1 มิถุนายน–31 กรกฎาคม และเปิดอีกครั้ง 1 กันยายนหลังโควิด จำกัดรอบละ 100 คน มีรายงานว่าน้ำตกเคยอยู่บนแสตมป์ชุดน้ำตกปี 2550 แต่ยังไม่พบแหล่งยืนยัน

ช่วงกรกฎาคมถึงตุลาคมน้ำมากที่สุด สีแดงขุ่นจากตะกอน เหมาะชมอย่างเดียว ส่วนพฤศจิกายนถึงเมษายนน้ำใสและเบาลง หัวหน้าอุทยานแนะนำว่ามีนาคม–เมษายนเหมาะเล่นน้ำที่สุด ระหว่างทางบนทางหลวง 12 ยังมีน้ำตกแก่งซองราวกิโลเมตร 45 และน้ำตกปอยในวนอุทยานเขากระยางราวกิโลเมตร 59–60

จากตัวเมืองพิษณุโลกใช้ทางหลวง 12 ซึ่งขยายเป็นสี่ช่องจราจรช่วงปี 2556–2559 เปิดใช้เมื่อ 12 มีนาคม 2559 ผ่านอำเภอวังทอง เลี้ยวที่กิโลเมตร 71–72 อีกราว 2 กิโลเมตรถึงลานจอด แล้วเดินในร่มไม้ราว 200 เมตร รวมราว 72–80 กิโลเมตร ราว 1 ชั่วโมง ไม่มีรถโดยสารถึงน้ำตก ค่าเข้าคนไทย 40 บาท เด็ก 20 บาท ต่างชาติ 200 บาท เด็ก 100 บาท รถยนต์ 30 บาท เปิดราว 08:00–16:30 น. หินมีมอสลื่นมาก และน้ำป่าอาจมาหลังฝนตกต้นน้ำ ควรเล่นน้ำเฉพาะจุดที่อุทยานกำหนด