วัดพระแก้ว สรรคบุรี

จุดเด่นคือเจดีย์ทรงสี่เหลี่ยม ฐานสี่เหลี่ยมย่อเป็นชั้น แต่ละด้านมีซุ้มประดิษฐานพระพุทธรูปปูนปั้น ต่อด้วยส่วนแปดเหลี่ยมและยอดปล้องไฉน น. ณ ปากน้ำ นักประวัติศาสตร์ศิลปะ ยกย่องว่าเป็นราชินีแห่งเจดีย์ วิทยานิพนธ์มหาวิทยาลัยศิลปากรปี 2549 กำหนดอายุราวปลายพุทธศตวรรษที่ 19 ราวรัชกาลสมเด็จพระเจ้าอู่ทอง และเห็นว่าเป็นเจดีย์แบบเฉพาะของสรรคบุรีที่ผสมศิลปะสุโขทัยกับภาคกลาง และส่งอิทธิพลต่อเจดีย์แปดเหลี่ยมของอยุธยา ตัวเลขความสูง 37 เมตรมาจากแหล่งของวัดเท่านั้น

ในวิหารหน้าเจดีย์ประดิษฐานหลวงพ่อฉาย พระพุทธรูปที่ศรีศักร วัลลิโภดม และ MGR ระบุว่าสลักจากหินทรายที่เคยเป็นทับหลังเขมร (สำนักงานพระพุทธศาสนาจังหวัดว่าเป็นศิลาแลง) พบหักเป็นสามท่อนและบูรณะในปี 2498 พระพักตร์เป็นแบบอยุธยาตอนต้น ตัวเลขอายุ 800 ปีที่มักอ้างถึงน่าจะหมายถึงทับหลังมากกว่า ด้านหลังหลวงพ่อฉายมีทับหลังหินทรายแบบเขมร สลักพระอินทร์ทรงช้างเหนือหน้ากาล ซึ่งวางกลับหัว แหล่งหนึ่งเทียบกับทับหลังปราสาทพะโค แต่ฐานข้อมูลของศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธรระบุว่าเป็นศิลปะแบบบายน

ในวัดยังมีหลวงพ่อพลอย หรือหลวงพ่อลอย พระพุทธรูปปูนปั้นหน้าตักราว 2 เมตร ที่ชาวบ้านอัญเชิญมาจากวัดทับยายด้วยเกวียนและแพ เมืองสรรคบุรีเดิมคือเมืองแพรกศรีราชา ซึ่งสมัยสมเด็จพระอินทราชาเป็นเมืองลูกหลวงที่เจ้ายี่พระยาครอง

วัดไม่เก็บค่าเข้า เวลาเปิดตามแหล่งข้อมูลต่างกัน คือ 06:00–18:00 หรือ 08:00–17:00 น. แต่งกายสุภาพ ห้ามปีนเจดีย์ ช่วงพฤศจิกายน–กุมภาพันธ์อากาศดีที่สุด ช่วงกันยายน–ตุลาคมพื้นที่ลุ่มอาจน้ำท่วม ห่างไปราว 2 กิโลเมตรมีวัดมหาธาตุ สรรคบุรี ที่มีวิหารเก้าห้องและเจดีย์แปดเหลี่ยม