วัดบางคลาน

หลวงพ่อเงิน พุทธโชติ เกิดที่บ้านบางคลาน วันศุกร์ที่ 16 กันยายน 2351 ปีมะโรง ซึ่งตรงตามปฏิทิน ส่วนปี 2353 ที่บางแหล่งระบุไม่ตรง เพราะ 16 กันยายน 2353 เป็นวันอาทิตย์ปีมะเมีย บิดาชื่อนายอู่ มารดาชื่อนางฟัก อายุราว 3 ขวบไปอยู่กับลุงที่กรุงเทพฯ ราวอายุ 12 ปีบวชเณรที่วัดชนะสงคราม (วัดตองปุ) แล้วอุปสมบทที่นั่นได้ฉายาพุทธโชติ และศึกษากับสมเด็จพระพุทธาจารย์ (โต พรหมรังสี) วัดระฆัง ต่อมากลับมาจำพรรษาที่วัดคงคารามหนึ่งพรรษาเพื่อดูแลปู่ แล้วแยกมาสร้างวัดวังตะโกราวปี 2377 ตำนานเล่าว่าท่านปลูกกิ่งโพธิ์ 3 กิ่งและอธิษฐานให้วัดเจริญไปพร้อมต้นโพธิ์

หลวงพ่อเงินเป็นพระอุปัชฌาย์ พระวิปัสสนาจารย์ และหมอสมุนไพร ทั้งพลเรือเอก กรมหลวงชุมพรเขตอุดมศักดิ์ และสมเด็จพระมหาสมณเจ้า กรมพระยาวชิรญาณวโรรส เคยมาศึกษาวิปัสสนากับท่าน ท่านมรณภาพก่อนรุ่งสางของวันที่ 20 กันยายน 2462 ซึ่งตามการนับวันแบบไทยยังนับเป็นคืนวันศุกร์ที่ 19 สิริอายุ 111 ปีตามการนับแบบไทย (บางแหล่งว่า 109) ท่านไม่นิยมสร้างวัตถุมงคล จึงมีของที่สร้างในสมัยท่านน้อย พิมพ์ที่รู้จักมากคือรูปหล่อพิมพ์นิยม พิมพ์จอบเล็ก จอบใหญ่ และพิมพ์ขี้ตา รุ่นหลังที่มีชื่อเช่นรุ่นปี 2515 และมีของปลอมจำนวนมาก

พิพิธภัณฑ์นครไชยบวรเป็นอาคารทรงมณฑปสองชั้น สร้างโดยพระครูพิบูลธรรมเวช (หลวงพ่อเปลื้อง) อดีตเจ้าอาวาสที่มรณภาพปี 2539 วัดระบุว่าเป็นพิพิธภัณฑ์แห่งแรกของพิจิตร พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติรามคำแหง สุโขทัย ดูแลทะเบียนของจัดแสดงตั้งแต่ปี 2532 และเมื่อ 23 มีนาคม 2567 มีพิธีเปิดพิพิธภัณฑ์อย่างเป็นทางการ ชั้นบนประดิษฐานรูปเหมือนหลวงพ่อเงินขนาดเท่าองค์จริง ชั้นล่างจัดแสดงพระพุทธรูป พระเครื่อง เครื่องปั้นดินเผา และของเก่าที่ชาวบ้านถวาย ปี 2566 สำนักงาน ป.ป.ท. และกรมศิลปากรตรวจนับของมีค่ากว่า 100 รายการ รวมงาช้างและพระพุทธรูปเก่า วัดได้รับพระราชทานวิสุงคามสีมาเมื่อ 23 มิถุนายน 2514 ในวัดยังมีอุโบสถ อุโบสถเก่า กุฏิเจ้าอาวาส หอระฆัง ศาลาทรงธรรม และท่าน้ำให้อาหารปลา มีรายงานว่ามีลิฟต์สำหรับรถเข็นและรถเข็นเด็ก

ระหว่างปี 2557–2566 วัดมีข้อพิพาทภายในหลายปี จนเดือนพฤศจิกายน 2566 วัดกลับมาเปิดตามปกติพร้อมเจ้าอาวาสรูปใหม่ และจัดกฐินเมื่อ 25 พฤศจิกายน 2566 ปัจจุบันวัดเปิดให้กราบไหว้ได้ตามปกติ ควรเช็กเพจหรือโทรถามวัดก่อนไปหากต้องการร่วมงาน ทุกปีราว 19–20 กันยายนมีงานทำบุญรำลึกวันมรณภาพหลวงพ่อเงิน เดือนตุลาคม 2568 บริเวณวัดเคยน้ำท่วม

วัดเปิดราว 08:00–17:00 น. ไม่เสียค่าเข้า แต่งกายสุภาพ ถอดรองเท้าในอาคาร มีลานจอดรถกว้าง จากตัวเมืองใช้ทางหลวง 1067 มุ่งโพทะเล เลี้ยวเข้าตำบลบางคลาน แล้วไปต่อราว 8 กิโลเมตร ไม่มีรถโดยสารสะดวก ควรบอกคนขับว่าวัดหิรัญญาราม (วัดบางคลาน) ถ้าจะเช่าพระควรเช่าที่สำนักงานวัด ไม่ควรซื้อจากแผงริมทาง