เขาหน่อ

เขาหน่อแบ่งเป็นสองส่วนห่างกันราว 300 เมตร มีถนนในหมู่บ้านคั่น ส่วนแรกคือเขานางพันธุรัต เขาลูกเล็ก ขึ้นบันไดราว 60 ขั้นถึงปากถ้ำที่มีพระพุทธไสยาสน์องค์ใหญ่ ถ้ำด้านในต้องให้คนของวัดเปิดให้และไม่มีไฟ ต้องใช้ไฟฉาย ส่วนที่สองคือเขาพระพุทธบาท เขาลูกใหญ่ ขึ้นบันไดราว 700 ขั้นแล้วต่อด้วยบันไดเหล็กเกือบตั้งฉากถึงยอด ซึ่งมีรอยพระพุทธบาท ศาลาที่แขวนระฆังจำนวนมาก และวิวทุ่งนาไปจนถึงแม่น้ำปิงรอบทิศ

รัชกาลที่ 5 เสด็จประพาสต้นทางเรือตามแม่น้ำปิง ขาล่องกลับจากกำแพงเพชร ข่าวแหล่งหนึ่งระบุว่าเสด็จถึงเขาหน่อเมื่อ 27 สิงหาคม 2449 ซึ่งสอดคล้องกับกำหนดการที่ประทับกำแพงเพชร 22 สิงหาคม และวัดเขาดินใต้ 28 สิงหาคม พระองค์ประทับพลับพลาที่วัดบ้านแดน และทรงเสลี่ยงไม้ไผ่ไปราว 3.5 กิโลเมตร สระที่ทรงสรงน้ำเรียกว่าสระเสด็จ พระบรมรูปรัชกาลที่ 5 ตั้งอยู่ที่วัดบ้านแดน ปี 2452 หลวงพ่อแหยม เจ้าอาวาสวัดบ้านแดน ได้รับเครื่องสังเค็ตจากงานพระเมรุพระองค์เจ้าอุรุพงศ์ เช่น ปิ่นโต ตะเกียง ชุดกาน้ำ หีบ และถาดทองเหลืองตราพระราชลัญจกร ยังไม่พบปีก่อตั้งวัดเขาหน่อ เจ้าอาวาสปัจจุบันคือพระครูนิเวศคีรีรักษ์ เจดีย์บนยอดเขาว่ากันว่าเป็นศิลปะอยุธยาตอนปลาย อายุราว 400 ปี และมีความเชื่อว่าใครขโมยลิงเขาหน่อไปจะเกิดเหตุร้าย

ลิงแสมเป็นสัตว์ป่าคุ้มครอง ปี 2561 สำรวจพบราว 5,800 ตัว ปี 2562–2563 ทำหมันไป 280 ตัว ตัวใหญ่ที่สุดหนัก 10.5 กิโลกรัม เดือนกันยายน 2563 มีคลิป 'พญาวานร' ลิงยักษ์แพร่ไปทั่ว กรมอุทยานฯ สรุปว่าเป็นลิงแสมตัวใหญ่ และเดือนกุมภาพันธ์ 2566 ตำรวจจับผู้ใช้ปืนยิงยาสลบลิง 9 ตัว ตาย 2 ตัว ทุกเย็นราว 18:00 น. ค้างคาวบินออกจากถ้ำเป็นสายนาน 5–10 นาที จุดชมที่ดีอยู่ใกล้สำนักงานเทศบาลตำบลบ้านแดน ซึ่งมีร้านอาหารและที่นั่ง

เข้าชมฟรี เปิดราว 08:00–18:00 น. ขึ้นยอดใช้เวลาราว 30–90 นาที ควรขึ้นเช้าและลงก่อน 10:00 น. เพราะราวเหล็กร้อนจัด ควรพกถุงมือและน้ำ ไม่ควรขึ้นคนเดียว ควรแจ้งวัดก่อน และไม่เหมาะกับผู้กลัวความสูง เก็บอาหารและรูดซิปกระเป๋า ลิงอาจข่วนหรือทำรถเสียหาย ชาวบ้านมีบริการคลุมรถแลกค่าทิป ถ้าถูกลิงกัดหรือข่วนต้องไปฉีดวัคซีนพิษสุนัขบ้า หน้าฝนบันไดเหล็กลื่น ไม่มีรถโดยสารถึงหน้าวัด