หาดอ่าวนาง.

ในทางการปกครอง เมืองกระบี่ได้รับยกฐานะเป็นเมืองใน พ.ศ. 2415 ขึ้นตรงต่อกรุงเทพฯ ใน พ.ศ. 2418 และต่อมาพระยาอุตรกิจ เจ้าเมืองกระบี่ ได้ย้ายที่ตั้งเมืองมาอยู่ที่ปากแม่น้ำกระบี่ใน พ.ศ. 2443 ก่อนหน้านั้นไม่นาน ใน พ.ศ. 2441 พระยาอุตรกิจได้ประกาศตั้งตำบลแถบนี้ขึ้นในชื่อ "ตำบลคลองแห้ง" มี 6 หมู่บ้าน คือ บ้านคลองแห้ง บ้านอ่าวนาง บ้านช่องพลี บ้านคลองสน บ้านหนองทะเล และบ้านคลองม่วง โดยแต่งตั้งนายจิเป็นกำนันคนแรก และหมื่นชำนาญเป็นผู้ใหญ่บ้านคลองแห้งคนแรก ซึ่งภายหลังได้เลื่อนเป็นกำนันในบรรดาศักดิ์ขุนชำนาญวารี

ใน พ.ศ. 2486 ตำบลคลองแห้งเปลี่ยนชื่อเป็น "ตำบลอ่าวนาง" ตามชื่อบ้านอ่าวนางริมทะเล และเมื่อวันที่ 2 มีนาคม 2538 กระทรวงมหาดไทยประกาศยกฐานะสภาตำบลอ่าวนางเป็นองค์การบริหารส่วนตำบล แบ่งการปกครองเป็น 8 หมู่บ้าน ได้แก่ บ้านช่องพลี บ้านอ่าวนาง บ้านคลองแห้ง บ้านนาตีน บ้านทุ่ง บ้านคลองสน บ้านเกาะพีพี และบ้านแหลมตง

การท่องเที่ยวในแถบนี้เริ่มจากนักเดินทางแบกเป้และฮิปปี้ที่มาหาดไร่เลย์ราวทศวรรษ 1970 (ราว พ.ศ. 2513–2522) เพราะไร่เลย์ไม่มีถนนเข้าถึง ต้องนั่งเรือจากอ่าวนาง หมู่บ้านชาวประมงอ่าวนางจึงค่อย ๆ กลายเป็นจุดพักและจุดออกเรือ ต่อมาในวันที่ 6 ตุลาคม 2526 มีการประกาศจัดตั้งอุทยานแห่งชาติหาดนพรัตน์ธารา–หมู่เกาะพีพี ครอบคลุมหาดนพรัตน์ธาราทางเหนือของอ่าวนางและหมู่เกาะพีพี และเมื่อท่าอากาศยานนานาชาติกระบี่เปิดให้บริการใน พ.ศ. 2542 นักท่องเที่ยวก็บินตรงมาได้สะดวกขึ้นมาก อ่าวนางเติบโตเป็นเมืองท่องเที่ยวหลักของกระบี่ ซึ่งปัจจุบันเป็นจังหวัดที่มีรายได้จากการท่องเที่ยวสูงเป็นอันดับ 5 ของประเทศ

เรือหางยาวที่พานักท่องเที่ยวไปไร่เลย์และเกาะต่าง ๆ มาตั้งแต่ยุคแบกเป้ · ภาพ: Jukka from HELSINKI, Finland

วันที่ 26 ธันวาคม 2547 คลื่นสึนามิจากแผ่นดินไหวนอกเกาะสุมาตราซัดเข้าชายฝั่งอันดามัน กระบี่ได้รับความเสียหายอย่างหนัก โดยเฉพาะเกาะพีพีซึ่งอยู่ในตำบลอ่าวนาง หลังจากนั้นชายฝั่งอันดามันได้ติดตั้งหอเตือนภัยและป้ายเส้นทางอพยพขึ้นที่สูง ซึ่งยังเห็นได้ตามถนนเลียบหาดในปัจจุบัน

ทุกวันนี้อ่าวนางเป็นจุดออกเรือที่ใกล้ที่สุดไปยังหาดไร่เลย์ เกาะปอดะ เกาะไก่ ทะเลแหวก และหมู่เกาะห้อง ทางทิศเหนือเป็นหาดนพรัตน์ธาราที่ยาวและเงียบกว่า ตอนน้ำลงต่ำสุดน้ำทะเลลดลงไปได้ราว 200–300 เมตร ส่วนทางทิศใต้มีทางเดินเลียบหน้าผาไปหาดไผ่ปล้อง ที่นักท่องเที่ยวเรียกกันว่า Monkey Trail

พระอาทิตย์ตกที่อ่าวนาง · ภาพ: Scorewith German

การเติบโตอย่างรวดเร็วก็มาพร้อมความท้าทาย ระบบบำบัดน้ำเสียของอ่าวนางรองรับได้ราว 3,000 ลูกบาศก์เมตรต่อวัน ซึ่งผู้บริหาร อบต.อ่าวนางเองยอมรับว่ายังไม่เพียงพอ การช่วยกันเก็บขยะและลดพลาสติกจึงสำคัญต่อการรักษาทะเลที่นี่ไว้