วัดพระธาตุดอยสุเทพ

ระหว่างพิธีสรงน้ำ พระบรมสารีริกธาตุแยกออกเป็นสององค์ องค์หนึ่งบรรจุไว้ที่วัดสวนดอก อีกองค์อัญเชิญขึ้นหลังช้างมงคลแล้วปล่อยให้เดินเสี่ยงทาย ช้างแวะหยุดระหว่างทางจนเกิดชื่อดอยช้างนูนและดอยงาม ก่อนขึ้นถึงยอดดอยสุเทพ ร้องสามครั้ง เดินวนทักษิณาวรรตสามรอบ แล้วล้มลง พญากือนาจึงโปรดให้สร้างเจดีย์บรรจุพระธาตุ ณ จุดนั้น ราว พ.ศ. 1926–1929 (แหล่งข้อมูลระบุปีไม่ตรงกัน)

เจดีย์ได้รับการบูรณะและเสริมต่อหลายยุค สมัยพระเมืองแก้วมีการขยายองค์เจดีย์ สมัยพระเมืองเกษเกล้าเสริมให้สูงขึ้น สมัยพระเจ้าทรายคำพระราชทานทองคำปิดองค์พระธาตุ และสมัยพระเจ้ากาวิละได้สร้างฉัตรทองเหลืองสี่มุม วิหาร และรั้วล้อมองค์พระธาตุ องค์เจดีย์ปัจจุบันปิดทองทั้งองค์ มีระเบียงคดล้อมรอบ

บันไดนาคสายหลักสร้างใน พ.ศ. 2100 โดยพระมหาญาณมงคลโพธิ วัดอโศการาม เมืองลำพูน เดิมเป็นบันไดหินก่อนเปลี่ยนเป็นบันไดนาคก่อปูน ปัจจุบันมีราว 306 ขั้น (บางแหล่งนับ 300–309 ขั้น)

เดิมผู้แสวงบุญต้องเดินเท้าขึ้นเขา จนวันที่ 9 พฤศจิกายน 2477 ครูบาศรีวิชัยเป็นประธานฝ่ายสงฆ์ และเจ้าแก้วนวรัฐเป็นประธานฝ่ายฆราวาส นำประชาชนกว่า 1 แสนคนร่วมกันสร้างถนนขึ้นดอยยาวราว 11–12 กม. เปิดใช้ปลายเดือนเมษายน 2478 ถนนสายนี้ภายหลังได้ชื่อว่าถนนศรีวิชัย

ปัจจุบันวัดพระธาตุดอยสุเทพราชวรวิหารเป็นพระอารามหลวงชั้นโท ได้รับการขึ้นทะเบียนเป็นโบราณสถานตั้งแต่ปี 2478 และถือเป็นพระธาตุประจำปีเกิดของคนเกิดปีมะแม ภาพองค์พระธาตุเคยปรากฏบนเหรียญ 50 สตางค์ งานนมัสการและสรงน้ำพระธาตุจัดขึ้นทุกปีช่วงวันเพ็ญเดือน 6 ถึงเดือน 7 ตามปฏิทินล้านนา